उधौली, धान्य पून्हि व योमरी पून्हि

maitrinews

स्वनिगः । मार्गशीर्ष शुक्ल पून्हिया दिँ थौं याक्खाया चासुवा, सुनुवारया फोलस्यादर, राईया उधौली सकेला व लिम्बुतयेगु चासोक तङनाम तःजिक हनाच्वंगु दु । स्वन्हुँ न्ह्यो शुुरु जुगु पर्वया न्हापांगु दिँ लिम्बुतयेसं चासोक तङ्नाम पर्व हंगु दु । अथेहे, थौं मंकारूपय् सकसिनं उधौली सकेला अर्थात् किरात पर्व हनिगु खः । किरात संस्कृतिया बारेय् अनुसन्धानरत कीर्तिकुमार दुमी राई…

बुद्धः क्रान्तिकारी समाज सुधारक

maitrinews

जीवन दुःख हे दुःखं जायाच्वंगु दु । थ्वः जीवनया सत्य खः । थ्वहे सत्ययात थुइका थुकिं मुक्त जुइगु हे परम सुख खः । थुकिंयात हे भगवान बुद्ध ‘निर्वाण’ धयाबिज्यागु दु । बुद्धं थौं स्वयाँ २६०० वर्ष न्ह्यो नं समाजय् व्याप्त कुसंस्कारया विरुद्धय् सः थ्वयेका समाज परिवर्तनया कदम न्ह्याका बिज्याग खः । वसपोलं थःगु मतवादयात स्थापना…

वैराग मुक्तिया सर्वश्रेष्ठ मार्ग

maitrinews

बुद्ध धयाबिज्यात, धर्ममध्ये वैराग धर्म श्रेष्ठ खः । सिद्धार्थ गौतमं २९ वर्षया उमेरय् राज दरवारया सुख सयल त्याग याना, विलासी जीवनं विरक्त जुया गृहत्याग यानाबिज्यात । अनित्य, अस्थिर काम रागया सुखय् भुलेजुइगु ठीक मखु धकाः वसपोलं ऐश आराम, राजकीय जीवनयात दुखया सागर खंकाबिज्यात । गृहत्याग पुर्व छन्हुँ उद्यानया भ्रमणया भ्वलय् छम्हः बृद्ध टुतां चुया थरथर…

शील नैतिक आचरणया नापं सुरक्षा कवच नं खः

maitrinews

भगवान बुद्धं मुक्तिःया मार्गया रुपय् शील, समाधि व प्रज्ञाया लँ क्येना बिज्यागु दु । शीलया अर्थ नैतिक आचरण खः, समाधि अर्थात् चित्तया एकाग्रता व प्रज्ञा अर्थात् विवेक । थुपिं स्वंगु हे छगु मेंगुनापं अन्र्तसम्बन्धित जु । शील बिना चित्त एकाग्र जुइमखु व जव चित्त एकाग्र जुई तव जक प्रज्ञा जागृत जुई । शील नैतिक बन्धन…

यलय् ४०० दँ पुँलांगु कात्तिक प्याखँ

maitrinews

यल । पाटन दरबार परिसरय् करिब ४०० दँ पुलांगु कात्तिक प्याखँ जुयाच्वंगु दु । देँ व जनताया भलो जुइगु विश्वास नापं थुगु प्याखँ हुइकिगु कात्तिक नाच संरक्षण समितिं जानकारी ब्युगु दु । प्याखँले करिब सच्छिम्हः कलाकार सहभागी दु । प्याखँ बहनि ७ बजेनिसें चान्हेंतक्क केनी । लिपांगु शुक्रबाः सुरु जुगु प्याखँ झिन्निन्हुँतक्क जुई । कात्तिक प्याखँ सञ्चालन समितिया…

लुयावगु सूर्ययात अर्घ बिया छठ पर्व क्वचाल

maitrinews

स्वनिगः । आस्थाया महापर्व छठ आइतबाः लुयावगु सूर्ययात अर्घ बिया सम्पन्न जुगु दु । शनिबाः बिनावंगु सूर्ययात अर्घ ब्युपिं व्रतालुतयेसं आइतबाः लुयावगु सूर्ययात जलसहित अर्घ अर्पण यागु दु । व्रतालुतयेसं जलासयय् वना निपा ल्हातिं पिठार व सिन्दुर तया जाकि, स्वाँ कया थःगु बुँई उत्पादन जुगु सामग्री व छेँ दयेकुगु विशेष प्रकारया पकवान सूर्ययात अर्घया रुपय्…

तराईं न्ह्यात छठ रौनक

maitrinews

स्वनिगः । स्वन्ति क्वचागु नापं मध्यतराईया बजारय् छठया रौनक शुरु जुगु दु । ठेकुवा तथा प्रसाद दयेकेत पवित्र तथा शुद्ध चाःया भुतुँ दयेकेत मिसाःतयेसं चाः हगु दु । छठ ब्रत्तया लागिं दयेकिगु ठेकुवा, प्रसाद तथा शुद्ध परिकार दयेकेत चाःया न्हुगु धुतुँ दयेकेगु परम्परा दु । छठया लागिं बाराया कलैयास्थित रामजानकी मन्दिर, सिद्धेश्वर पुखुँ, महागढीमाईया पुखुँ,…

स्वन्तिया स्वन्यिा दिँ थौं लक्ष्मी पूजा

maitrinews

स्वनिगः । नेवाः समुदायं थौं लक्ष्मीया पूजा याना स्वन्ति नखः हनाच्वंगु दु । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिपाखें पिकागु पात्रोय् म्हिगः आइतवाः लक्ष्मी पूजा उल्लेख जुगु जुसाः नं व थःगु परम्परा कथं व्यवहारिक मजुगु धासें नेवाः समुदायं थौं लक्ष्मी पूजा हनेगु निर्णय यागु खः । तर ख्वप व यलया छुं छुं थासय् म्हिगःहे तिथिकथं लक्ष्मी पूजा…

अभिमानी सच्चक बुद्धया तर्कं निरुत्तर जुल

maitrinews

प्रसिद्ध तार्किक माँबौंया काय् सच्चक लिपा वैशालीया प्रसिद्ध तार्किक जुल । अनया लिच्छवी नेता नं सच्चकया प्रशंसक जुल । वयात थःगु वादविवाद याये फुगु क्षमताप्रति तसकं अभिमान दु । सच्चकं धाई, “सुं श्रमण, ब्राह्मण वा थःत बुद्ध खः धका दावी याइम्हः व्यक्ति नं जिनापं वादविवाद यासा त्याकेफईमखु । चँति वय्का बुना वनि । थनतक्क कि…

थौं विजया दशमी, मान्यजनपाखें सिनं तिनाः आशिर्वाद ग्रहण याइगु

maitrinews

थौं बिजया दशमी, अर्थात हिन्दू नेपालीया तधंगु नखः मोहनी मान्यजनपाखें सिनं तिना आशिर्वाद ग्रहण याना मानेयाना च्वंगु दु । छेँ विधिपूर्वक तयातगु सिनं व नलस्वाँ तया देवी दुर्गायात चढेयाना मान्यजनया ल्हाँतं सिनं तथा आशिर्वाद कायेगु चलन दु । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिया कथं टीकाया साइत सुथय् १०ः३५ यात उत्तम मानेयागु दु । सुथय् ८ः४५ य्…